به گزارش روابط عمومی فدراسیون شنا، شیرجه و واترپلو؛ ایمان رحیمی سرپرست کمیته آموزش فدراسیون در مقاله ای با عنوان “اولویت بندی عوامل استرس زای داوران بین المللی واترپلو” ، به بررسی عوامل تأثیرگذار در این موضوع پرداخت.
در این مطلب بخشی از این مقاله را مرور می کنیم.
اولویت بندی عوامل استرس زای داوران بین المللی واترپلو
افراد در جوامع مختلف و در موقعیتهای متفاوت اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و روانی در معرض عوامل استرس زا قرار میگیرند، هرچند ممکن است این عوامل از فردی به فرد دیگر و از موقعیتی به موقعیت دیگر متفاوت باشد(ضابطیان و همکاران،۱۳۹۰ ). یکی از مشاغلی که پر هیجان و در هر سطحی استرس زا میباشد، قضاوت ورزشی است (نظری و سهرابی ،۱۳۸۷). داوران بعد از مربیان و ورزشکاران ضلع سوم مسابقات ورزشی را تشکیل می دهند و دشوار ترین وظایف ورزشی را برعهده دارند (رمضانی نژاد و همکاران،۱۳۹۱). داوران در معرض سرخوردگی ،بدرفتاری و بی حرمتی قرار دارند و همچون مربیان و ورزشکاران فشار و هیجانات زیادی را متحمل می شوند(مطهری و همکاران،۱۳۹۰ ). عواملی مانند عدم احساس امنیت ،مخاطرات شغلی و حرفه ای ،تغییرات شدید اجتماعی و فرهنگی جزء این هیجانات و عوامل استرس زا محسوب می شوند.
سلیه (۱۹۷۴) در تعریف استرس می گوید “استرس پاسخی غیر اختصاصی است که بدن در مقابل در خواست هایی که با آن موجه می شود از خود نشان می دهد” (تیپل، ۲۰۰۱). حرفه داوری در تمام رشته های ورزشی همیشه با اضطراب و استرس همراه بوده است. و شاید به همین خاطر به نظر می رسد که طرفداران داوری خیلی کم باشند.
تقریبا همیشه تعبیر و تفسیر مربیان و بازیکنان از عملکرد داوری منفی بوده است. بازیکنان و مربیان برنده به ندرت به کیفیت مطلوب داوری اشاره میکنند و بازیکنان و مربیانی که بازی را باخته اند حداقل بخشی از باخت خود را به ضعف داوری نسبت میدهند.
پژوهش حاضر به بررسی عوامل استرس زای داوران بین المللی واترپلو پرداخت. یافته های تحقیق نشانگر اولویت عامل ترس از بروز اشتباه در بین عوامل استرس زای داوری در بین داوران بین المللی واترپلو می باشد. این یافته با یافته پژوهش رمضانی نژاد و همکاران (۱۳۹۱) همخوانی دارد. در تحقیق دیگری که احمدی (۱۳۸۸) صورت داد ، عملکرد فنی و فردی، تعارضات میان فردی، ارزیابی عملکرد و فشار زمانی در اولویت بودند. در تحقیق میرجمالی (۱۳۸۸) نیز عملکرد فنی و فردی در اولویت عوامل استرس زا قرار داشت.
به نظر می رسد که در اکثر تحقیقاتی که در این زمینه صورت گرفته است این عامل به عنوان عامل مهم استرس زا در میان داوران تعیین شده است و نشانگر این مطلب است که داوران در رشته های خود به عملکرد خود دقت بیشتری دارند تا به عنوان داوری خوب مطرح شوند.
شاید دلیل عدم همخوانی عامل استرس زا در میان داوران واترپلو با بیشتر رشته های دیگر ورزشی تفاوت در فضای بازی باشد. داوران رشته هایی همچون فوتبال، بسکتبال، هندبال و …. در زمین بوده و می توانند عملکرد بازیکنان را با دقت بیشتری رصد نمایند اما داوران واترپلو به خاطر شرایط بازی می بایستی خارج از آب قرار داشته و شاید به راحتی نتوانند شیطنت های بازیکنان و درگیری های آنان زیر آب را به خوبی مشاهده کنند. از این رو داور تمام تلاش خود را می کند تا اشتباه خود را به حداقل برساند.
با وجود اهمیت داوری در کیفیت رقابت های ورزشی، کاهش پرخاشگری تماشاگران و رضایت دست اندرکاران و تماشاگران ورزش به نظر می رسد عوامل استرس زای زیادی در محیط متغیر و پویای ورزش برای داوران وجود دارد که کمتر به آن ها توجه شده است. به نظر می رسد نقش حساس داوری در زمینه تحقیقات مربوط به این بخش از نیروی انسانی ورزش نادیده گرفته شده است چون تحقیقات اندکی در ارتباط با عوامل استرس زای داوران خارج و داخل کشور انجام شده است (رمضانی نژاد و همکاران).
می توان این گونه نتیجه گرفت که اکثر داوران در تمامی رشته های ورزشی به نوعی بسته به شرایط استرس را به دوش می کشند. یکی از روش هایی که به نظر می رسد می تواند در کاهش چشمگیر استرس در داوران واترپلو نقش مهمی را ایفا کند، وجود روانشناسان داوری و ترتیب جلسات مختلف روانشناسی قبل و بعد از مسابقات مهم می باشد. به این ترتیب ابتدا داوران از منابعی که باعث استرس آن ها می شوند مطلع شده و سپس انگیختگی داوران با روش های مطرح روانشناسی همچون یادآوری مهارت های سبک زندگی همچون آرام سازی و خود کلامی می تواند به طور قابل ملاحضه ای کاهش پیدا کند. از طرفی وود کلاس های متعدد توجیهی داوری و استفاده از داوران در رقابت های متعدد تمرینی می تواند نقش مهمی را در کاهش استرس در داوران ایفا نماید.
برای مطالعه نسخه کامل این مقاله روی لینک زیر کلیک کنید.
اولویت بندی عوامل استرس زای داوران بین المللی واترپلو
انتهای پیام
